Mae West, sekssymbool uit de jaren dertig, kijkt een man aan die zichtbaar onder de indruk is en vraagt: ‘Is that a gun in your pocket, or are you just glad to see me?’ De prikkelende vraag maakt het ongemak voor de man nog groter.
Ongemak zit vaak in kleine dingen. Bijvoorbeeld zoals ik meemaakte tijdens een kerkdienst, waar ineens – ergens in een tasje – een telefoon afgaat. De eigenaresse heeft niets door. Het blijft maar doorgaan. De dominee legt de dienst stil. Pas als iemand haar aantikt, beseft ze dat het kabaal uit háár tasje komt. Ze drukt de beller weg en fluistert droog: ‘Het zal Onze Lieve Heer wel zijn geweest.’
We kennen ze allemaal: die kleine ongemakkelijke momenten. Een hand uitsteken terwijl de ander voor drie zoenen gaat. Afrekenen met een pinpas die het niet doet, terwijl de rij achter je groeit. Ook op televisie doen datingprogramma’s hun best: ongemak gegarandeerd.
Herman Finkers zei ooit: ‘De leukste grappen zijn de grappen die niet bedacht zijn, maar ja, bedenk die maar eens…’
Gelukkig hoeft dat niet altijd. Soms doet de werkelijkheid het werk.
Iedereen maakt ongemakkelijke momenten mee. Ik ook – bijvoorbeeld veertig jaar geleden. Ik ben dan nog fysiotherapeut. In de oefenzaal van het ziekenhuis staat een gewichtsloosheidssimulator voor mensen die te zwak zijn om te staan. Het apparaat trekt hen omhoog en neemt een deel van hun gewicht over. Zo kunnen ze oefenen met lopen, steunend op de leggers van een loopbrug.
Op een dag wordt een vrouw op een bed de oefenzaal ingereden. Gemotiveerd. Ze wil weer leren lopen. Samen met een collega hijsen we haar in het korset en hangen haar aan het apparaat. Ze zit op de rand van het bed en pakt de leggers stevig vast.
Ik draai aan de knop. De banden waarmee ze aan het apparaat hangt, trekken strak.
Ik kijk. Twijfel. Houden haar benen dit?
Ik draai een beetje verder.
Nog een beetje.
‘Ik hou het bijna niet meer,’ zegt ze.
Haar vingers knijpen nog wat steviger in de leggers.
Nog een beetje erbij.
‘O, o…’, kermt ze, ‘ik… hou het écht niet meer.’
Dan laten haar vingers los.
Ze stijgt op.
Heel langzaam.
Richting plafond.
Zweeft.
Tussen hemel en aarde.
Een ingedutte patiënt in een rolstoel is ineens klaarwakker – alsof hij naar een magische show van Hans Klok zit te kijken. Met een rood hoofd draai ik vliegensvlug de knop terug. Met de schrik in haar lijf maar zonder kleerscheuren belandt ze weer op de rand van haar bed.
Nooit voelde ik me zo ongemakkelijk. Ik troost me met de gedachte dat zelfs de wijste uil ooit een uilskuiken was.
Nooit voelde ik me zo ongemakkelijk. Ik troost me met de gedachte dat zelfs de wijste uil ooit een uilskuiken was.
Kan het nog erger? Misschien wel. Op een begrafenis. En opnieuw is een telefoon de oorzaak. Een bezoeker is met behulp van Google Maps naar het uitvaartcentrum gereden. Terwijl de overledene met mooie woorden wordt herdacht, klinkt plotseling een blikkerige stem door de zaal: ‘U heeft uw bestemming bereikt.’
Ben Tekstschrijver
De vraag naar aanleiding van dit blog kan er maar één zijn: wat was voor jouw een ongemakkelijke moment? Leuk als je dat durft te delen. Ik hoop op veel ‘ongemakkelijke’ reacties.
Bijna 1000 vaste lezers gingen je voor.
Ben Tekstschrijver blogt ook op Zorgkaart Nederland, Mijnkwaliteitvanleven.nl, Taalvoutjes (Paus op non actief I Pferdreiten), Schrijven Online, D!scura, Nijkerk Nieuws en Aanlegplaats: thuishaven voor blogs vol literair talent en ook op Aanlegplaats: Ben de Graaf, het interview en De vangst van Ben de Graaf. En het meest recente blog dat Aanlegplaats uit mijn vijver ving.
Het eerste ongemakkelijke moment dat bij me opkomt, is van vroeger op mijn werk in Amsterdam Zuidoost. Ik ontving een journalist die bekend is van televisie. En ik zei “Volgens mij ken ik je ergens van”! Heel schaamtevol, want hij kende mij natuurlijk niet. En ik stond er even niet bij stil dat ik dus een bekende journalist ontving…
Ik volgde bij Cap Gemini in de jaren tachtig een opleiding tot programmeur. Zes weken intensieve COBOL-training. Dat ging uitstekend; ik had het gevoel dat ik het vak aardig in de vingers had.
Vol goede moed begon ik aan mijn eerste opdracht bij KIWI in Rijswijk.
Ik ging achter mijn terminal zitten, opende de eerste bestanden… en keek naar RPG-files.
RPG. Een programmeertaal van IBM. Daar had ik tijdens die zes weken precies nul minuten les in gehad.
Op dat moment voelde ik me ongeveer zoals jouw patiënte: even los van de grond, zonder enig idee hoe ik weer veilig moest landen.
Gelukkig kwam het uiteindelijk allemaal goed. Maar dat eerste uur vergeet ik nooit meer. Achteraf is ongemak vaak gewoon de eerste versie van een mooi verhaal.
Je hebt weer het beste voor het laatst bewaard!